Osoba wchodząca do nieznanego budynku potrzebuje wiedzieć, gdzie się znajduje i jak dojść do recepcji, windy lub konkretnego działu. Tyflomapa może przekazać ten układ przez dotyk, wsparty czytelną warstwą wizualną. Żeby pomagała, musi przedstawiać informacje w sposób możliwy do rozpoznania palcami.
Podniesienie wszystkich linii zwykłego rzutu architektonicznego nie tworzy jeszcze dobrego planu dotykowego. W budowlanym rysunku są szczegóły potrzebne projektantowi, które osobie szukającej drogi tylko utrudniają odczyt.
Najpierw wybierz decyzje, które mapa ma ułatwić
Przygotuj listę głównych celów: wejście, punkt obsługi, toaleta, winda, schody i ważne ciągi komunikacyjne. Zastanów się, czy odbiorca potrzebuje całego obiektu, czy tylko jednej kondygnacji. Duży kompleks może wymagać planu ogólnego i prostszych planów lokalnych.
Nie dodawaj każdej wnęki i wyposażenia pomieszczeń tylko dlatego, że znajdują się na rzucie. Ważniejsze jest czytelne połączenie korytarzy oraz wskazanie istotnych punktów. Jeżeli szczegół zasłania drogę do celu, trzeba rozważyć uproszczenie albo osobną informację.
Linie, symbole i legenda muszą współpracować
Dotyk odczytuje planszę kolejno, przez kontakt z fragmentami powierzchni. Linie prowadzące, granice pomieszczeń i symbole powinny być rozróżnialne. Zbyt wiele podobnych faktur może utrudnić rozpoznanie, czy użytkownik dotyka ściany, przejścia czy opisu.
Legenda powinna przedstawiać te same symbole, które występują na planie. Jeżeli na planszy pojawia się kilka oznaczeń wejść, ich znaczenie nie może zależeć wyłącznie od koloru. Opisy brajlowskie wymagają poprawnego zapisu i odpowiedniej przestrzeni; nie wolno traktować ich jak zwykłego tekstu, który można dowolnie zmniejszyć.
Nie każda osoba z niepełnosprawnością wzroku zna brajla. Dlatego plan powinien łączyć różne sposoby przekazywania informacji, a jego zakres warto dobrać do odbiorców. Materiały PFRON dotyczące dostępnej przestrzeni również wskazują łączenie oznaczeń dotykowych z kontrastem.
Orientacja planszy zaczyna się w miejscu montażu
Oznaczenie „jesteś tutaj” musi odpowiadać rzeczywistemu położeniu mapy. Dobrze, kiedy kierunek pokazany jako przed użytkownikiem odpowiada przestrzeni przed nim. W przeciwnym razie musi on dodatkowo odwracać plan w myślach.
Nie wystarczy zatwierdzić projekt na ekranie. Sprawdź go w docelowym miejscu: stojąc przed planszą, wskaż na planie drogę do recepcji i porównaj ją z rzeczywistością. Przeniesienie gotowej mapy na inną ścianę może wymagać zmiany oznaczenia pozycji i orientacji.
Do planszy trzeba również bezpiecznie dotrzeć. Dostęp nie powinien być zastawiony donicą, stojakiem lub kolejką. Ocenie podlega wysokość, nachylenie, przestrzeń podejścia i możliwość objęcia dotykiem potrzebnej części planu. Parametry dobierz do obiektu i standardu przyjętego w projekcie.
Warstwa wizualna dla osób słabowidzących
Duży, prosty krój pisma, wyraźny kontrast i ograniczenie odbić ułatwiają korzystanie z planu. Błyszcząca powierzchnia pod mocną lampą może być trudna do odczytania mimo poprawnych kolorów w pliku projektowym.
Użyj barw jako dodatkowej informacji, zachowując czytelność symboli i tekstu. Nie zakładaj, że każdy użytkownik odróżni wszystkie kolory. Kontrast trzeba obejrzeć na próbce docelowego materiału, nie wyłącznie na monitorze.
Test przed produkcją i odpowiedzialność za aktualność
Prototyp przetestuj z osobami korzystającymi z planów dotykowych. Zamiast pytać jedynie, czy mapa się podoba, poproś o konkretne zadanie: znalezienie windy albo odtworzenie drogi z wejścia do toalety. Obserwuj miejsca pomyłek i sprawdź, czy legenda pomaga je wyjaśnić.
Po zmianie układu obiektu mapa wymaga przeglądu. Przeniesiona recepcja czy zamknięte przejście mogą zamienić poprawnie wykonany produkt w błędną informację. Ustal osobę odpowiedzialną za aktualizację i możliwość wymiany poszczególnych elementów.
Przy odbiorze sprawdź zgodność treści z obiektem, zapis brajlowski, rozróżnialność symboli i dostęp do planszy. Tyflomapa jest narzędziem orientacji; nie zastępuje pozostałych elementów dostępności ani specjalistycznego projektu oznakowania ewakuacyjnego.
